Pasvorm-problemen oplossen: pijn, uitvallen, één kant zachter

Een goed zittende IEM voel je na een paar minuten nauwelijks meer. Hij sluit af zonder te drukken, blijft zitten als je je hoofd draait en klinkt links en rechts even luid. Klopt een van die drie niet, zoek dan hieronder je klacht op. Bijna altijd begint de oplossing bij het dopje, en dat is goed nieuws: dopjes kosten een paar euro.

Dit is bijna altijd lucht die langs het dopje lekt. De driver kan dan geen druk opbouwen in je gehoorgang, en dat hoor je eerst in de bas. Het hoog klinkt daarna scherper, gewoon omdat er minder onder zit.

1. Druk de IEM zachtjes met een vinger aan. Wordt de bas voller, dan lekt het dopje. Neem een maat groter.
2. Zit hij misschien te ondiep? Trek bij het indoen je oor omhoog en naar achteren. Zo wordt je gehoorgang rechter en glijdt het dopje verder door.
3. Nog steeds dun? Probeer schuim of een ander soort siliconen. Schuim zet uit tot het je gehoorgang vult.

Klinkt het goed tot je praat of kauwt? Je gehoorgang verandert een beetje van vorm als je je kaak beweegt. Een dopje dat net te klein is, verliest dan even zijn afsluiting. Een maat groter of een SpinFit CP100, waarvan de kern meebuigt, helpt daartegen.

Vaak is het gewoon de afsluiting aan die kant. Veel mensen hebben links en rechts een iets andere gehoorgang, dus dezelfde maat dopje sluit aan de ene kant wel af en aan de andere niet. Werk de stappen van boven naar beneden af, dan vind je de oorzaak zonder te gokken.

• De balans op je telefoon: op een iPhone onder Instellingen > Toegankelijkheid > Audio/visueel, op Android meestal ergens onder Toegankelijkheid. Hoort hij in het midden te staan, dan staat hij daar soms per ongeluk niet.
• Klinkt één kant niet zachter maar vreemd, hol en zonder bas, alsof het geluid van buiten je hoofd komt? Dan zit een platte 2-pin-stekker misschien verkeerd om in de IEM. Draai hem om. Meer daarover in onze gids over kabels en connectoren.
• Oorsmeer in de nozzle maak je schoon met een droog borsteltje, nooit met water of een naald. Hoe precies staat in onze schoonmaakgids.

Een IEM hoort niet pijn te doen, ook niet na een paar uur. Pijn heeft meestal een van deze oorzaken:

• Het dopje is te groot. Het duwt de hele tijd tegen de wand van je gehoorgang. Dat voelt als een doffe druk die na een tijdje gaat zeuren. Neem een maat kleiner. Sluit die niet meer af, probeer dan schuim: dat past zich aan je gehoorgang aan in plaats van ertegen te duwen.
• Hij zit te diep. Duw een IEM niet verder dan nodig is om af te sluiten. Een dubbelflens-dopje gaat dieper dan een gewoon dopje en is dus niet voor iedereen.
• De behuizing drukt. Voel je pijn op één plek, bijvoorbeeld op het flapje voor je gehoorgang of in de rand van je oorschelp, dan raakt de behuizing je daar. Draai de IEM een klein stukje of probeer een dopje dat hem iets minder diep laat zitten. Helpt dat niet, lees dan het laatste deel van deze gids.

Gun je oren in het begin af en toe een pauze. Dat is ook prettig voor je gehoor: in onze gids over veilig luisteren lees je waarom hoe lang net zo belangrijk is als hoe hard.

Een IEM die eruit glijdt als je loopt of sport, heeft meestal een dopje dat te klein is, of een kabel die eraan trekt. Het tikken en schuren dat je hoort als de kabel langs je kraag strijkt, heet microfonie. Dat geluid loopt via de kabel en de behuizing je oor in, en omdat je gehoorgang dicht is, hoor je het extra goed. Voor allebei is er dezelfde oplossing: de kabel over je oor.

• Neem een maat groter of probeer schuim. Schuim zet uit en blijft bij bewegen beter zitten.
• Draai de IEM na het indoen een klein stukje naar achteren, zodat de behuizing in je oorschelp klemt.
• Laat de kabel onder je shirt of jas lopen. Een ruk aan de kabel trekt dan niet meteen de IEM's eruit.
• Zijn de oorhaakjes van je kabel voorgevormd, buig ze dan niet recht. Ze horen de bocht van je oor te volgen.

Hoor je een tik of een krakend geluid als je een IEM indoet of aandrukt, en is het daarna weg? Dat heet driver flex. Bij het indoen druk je de lucht in je afgesloten gehoorgang samen. Die druk duwt het membraan van een dynamische driver even uit vorm, en dat hoor je als een tik. Het gebeurt vaker bij IEM's met weinig ventilatie, en op zich wijst het niet op een defect.

• Doe de IEM langzaam in, zodat de lucht de tijd heeft om weg te lekken.
• Trek je oor bij het indoen omhoog en naar achteren.
• Draai de IEM op zijn plek in plaats van hem erin te duwen.
• Een dopje met een andere vorm, of schuim, kan het verminderen.

Kraakt het ook tijdens het luisteren, zonder dat je de IEM aanraakt? Dan is er iets anders aan de hand. Mail ons, dan kijken we met je mee.

Siliconen, schuim en SpinFit vergelijken we uitgebreid in onze gids over oordopjes. Hier alleen wat je per klacht probeert:

Let ook op de nozzle, het buisje waar het dopje op zit. Die verschilt per IEM in dikte. Een dopje moet er stevig op klikken. Schuift het er te makkelijk op, dan kan het in je oor achterblijven als je de IEM eruit haalt. Is de opening te nauw, dan krijg je het er nauwelijks op. Op de productpagina's staat wat past: de HS18 is voor nozzles van 5,0 tot 6,5 mm, de Dekoni Bulletz Mercury heeft een kern van 4,9 mm.

Ook het gat in het dopje doet mee. Een wijde opening laat meestal meer hoog door, een smalle maakt het hoog wat zachter. Vind je je IEM scherp, dan is een dopje met een smallere opening of schuim het proberen waard.

Soms past een IEM gewoon niet bij jouw oor, en dat ligt niet aan jou. Oren verschillen enorm in vorm. Je herkent het zo:

• Hij sluit alleen af als je hem aandrukt, met elk dopje. De behuizing houdt hem dan tegen voordat het dopje diep genoeg zit.
• Je voelt druk op dezelfde plek, welk dopje je ook probeert.
• De behuizing steekt ver uit je oor en wiebelt als je je hoofd beweegt.

Dan helpt een andere vorm. De KZ EDS heeft een kleine behuizing en zit prettig in kleinere oren. De FiiO FP3 weegt ongeveer 6,5 g per oortje en FiiO heeft de vorm zo gemaakt dat hij minder van je oor raakt. Kun je helemaal niet tegen een afgesloten gehoorgang, dan is een earbud zoals de FiiO FF3S misschien iets voor je. Die rust in je oorschelp zonder af te sluiten, met minder bas en minder isolatie als gevolg.

Past een IEM van ons echt niet, dan kun je hem binnen 30 dagen terugsturen. Uitgepakt en geprobeerd mag, stuur wel alle dopjes mee. En heb je met geen enkele universele IEM een goede pasvorm, dan kan een audicien een IEM op maat maken naar een afdruk van je oor. Die verkopen wij niet, maar het is wel de oplossing voor oren waar niets in blijft zitten.