Een thuisstudio beginnen met een klein budget

Een thuisstudio kan klein zijn: een computer, opnamesoftware, iets om mee op te nemen en iets om op te luisteren. Gratis software is genoeg om mee te beginnen, zoals GarageBand op een Mac of iPad, of de gratis versies van andere opnameprogramma's.

• Een microfoon voor zang, spraak of akoestische instrumenten.
• Een MIDI-keyboard als je software-instrumenten wilt bespelen, zoals piano, synths of drums.
• Een gesloten koptelefoon of IEM's om mee te luisteren tijdens het opnemen.
• Een audio-interface, maar alleen als je voor een XLR-microfoon kiest.

Begin met wat je echt gaat gebruiken. Voor een podcast heb je een andere set nodig dan voor beats maken.

Een USB-microfoon heeft de omzetter ingebouwd. Je steekt hem in je computer en hij verschijnt als geluidsingang, zonder drivers. Zo werkt de Devine USB-1: een condensatormicrofoon met nierkarakteristiek, met houder en USB-kabel in de doos.

Een XLR-microfoon stuurt een analoog signaal over een XLR-kabel met drie pinnen. Daar kan je computer niet direct iets mee. Het signaal gaat eerst naar een audio-interface, die het versterkt en digitaal maakt. De Devine BM-400 is zo'n grootmembraan-condensatormicrofoon. Je krijgt er een tafelstandaard, een schuimen windkap, een XLR-kabel van 3 meter en een koffer bij.

Bij de USB-1 zit een USB A-naar-B-kabel. Heeft je laptop alleen USB-C-poorten, dan heb je een verloopstukje of een USB-C-naar-USB-B-kabel nodig.

Een condensatormicrofoon heeft stroom nodig voor zijn elektronica. Een USB-microfoon krijgt die via USB. Een XLR-condensatormicrofoon krijgt hem als 48 V fantoomvoeding: een spanning die de interface terugstuurt over dezelfde XLR-kabel. Je zet hem aan met een knop op de interface, meestal met 48V of +48V erop.

Daarom blijft de BM-400 stil als je hem op een computer aansluit, of op een interface of mengtafel zonder fantoomvoeding.

Hierop let je bij een eerste audio-interface:

• Minstens één XLR-ingang met een schakelaar voor 48 V fantoomvoeding.
• Een koptelefoonuitgang met een eigen volumeknop.
• Direct monitoring: een schakelaar of knop die de microfoon rechtstreeks naar je koptelefoon stuurt, zonder omweg via de computer.
• Voeding via USB, zodat je geen losse adapter nodig hebt.

Een MIDI-keyboard maakt zelf geen geluid. Het stuurt noten en bedieningsdata naar je software, en die speelt het instrument: piano, strijkers, synths of drums. Je hebt dus software met instrumenten nodig, maar geen extra audioapparatuur.

De Samson Graphite M25 is een compact voorbeeld. Hij heeft 25 aanslaggevoelige minitoetsen, dus hoe hard je aanslaat bepaalt hoe luid een noot klinkt. Daarnaast heeft hij vier pads met aftertouch voor drums, acht toewijsbare knoppen voor mixer- en plug-ininstellingen en transportknoppen voor afspelen en opnemen. Met de Octave-knoppen schuif je het toetsenbord omhoog en omlaag, en een Sustain-knop vervangt een pedaal. Hij werkt op USB-stroom, dus één kabel naar je computer is genoeg. Op een iPad heb je een verloopstukje nodig voor de aansluiting van je iPad.

Het compromis van 25 minitoetsen: prima voor baslijnen, melodieën en akkoorden, en hij past op je bureau naast je laptop. Wil je met twee handen piano oefenen, dan wil je een groter keyboard met toetsen van normale grootte.

Neem je zang op, dan hoor je de begeleiding en jezelf via een koptelefoon. Open koptelefoons en speakers lekken geluid, en dat neemt de microfoon mee op. Een gesloten koptelefoon of IEM's houden het binnen.

• Een gesloten over-ear zoals de WGZBLON B60, met drivers van 50 mm, 32 Ω en een kabel van 1,5 meter, is makkelijk aan te sturen vanaf een interface of laptop.
• De FiiO FT1 is nog een gesloten optie, met drivers van 60 mm en 32 Ω. Er zitten een 3,5 mm-kabel, een gebalanceerde 4,4 mm-kabel en een verloopstekker van 3,5 naar 6,35 mm bij.
• IEM's isoleren nog beter en lekken bijna niets. Handig als je dicht bij een gevoelige condensatormicrofoon zingt.
• Veel interfaces hebben een koptelefoonuitgang van 6,35 mm. Voor een koptelefoon of IEM's met een 3,5 mm-plug heb je een verloopstekker van 3,5 naar 6,35 mm nodig.

Dan is er nog latency: de vertraging tussen zingen en jezelf horen. Gaat je stem via de computer, dan loopt hij achter door de buffer van je opnamesoftware. Bij 48 kHz is een buffer van 128 samples ongeveer 2,7 ms, bij 1024 samples is het ruim 21 ms, en die vertraging krijg je op de heenweg en nog eens op de terugweg. Vanaf zo'n 10 ms vinden veel zangers het storend. Heeft je USB-microfoon geen eigen koptelefoonuitgang, dan luister je altijd via de computer mee en telt de buffer dus extra mee.

Harde, lege ruimtes geven elke opname galm, en die krijg je er later lastig uit. Een paar simpele aanpassingen helpen vaak meer dan een duurdere microfoon.

• Neem op in de kamer met de meeste zachte spullen. Een slaapkamer met bed, gordijnen en een volle kledingkast werkt beter dan een keuken of een kale zolder.
• Een microfoon met nierkarakteristiek pikt op wat ervoor zit: jij, en de muur achter je. Hang een dekbed of een dikke deken achter je.
• Blijf als het kan een meter of zo van muren en hoeken af.
• Zing of spreek op 10 tot 20 cm van de microfoon, en gebruik de schuimen windkap of een popfilter tegen harde P- en B-klanken.
• Zet uit wat bromt of zoemt: een ventilator, een luchtreiniger, een laptop die hard staat te werken naast de microfoon.

Stel je opnameniveau zo in dat de hardste stukken rond -12 dB op de meter uitkomen. Dan heb je ruimte voor een uitschieter zonder vervorming.